در سالهای گذشته تقریبا یک دهه
بود که حتی مطبوعاتی مثل روزنامه اطلاعات را هم در حوزه ادبیات و شعر فعال می دیدیم و بعد از آن و یا
هم زمان در مجلات روشنفکری خاص نیز ادبیات و نقد و نظرهائی را می خواندیم که آنها
نیز این حوزه را در مالکیت خود می دیدند اما بعد از مدتی سکوت و کم رمق شدن، این
روزها حضور روزنامه ها و جراید روزانه ی متفاوتی را می بینیم که در عرصه شعر و ادبیات،
وضعیت را به سمت فراگیری شعر پیش می برند. بدون اینکه شعر سطح خود را با محیط
همسان کند!
آنچه برای من و امثال من و بعضی از دوستان، که نزدیکی هایی از نظر فکری داریم، حضور در مجامع مختلف و طرح شعر و مولفه های آن و
یا حضور در رسانه های متفاوت و طرح و درج شعر و نقد ادبی را ممکن می سازد شاید
نتواند جوابگوی بعضی اقشار خاص در ادبیات باشد اما جامعه را به سمت شعر خوانی
هدایت کرده و کمک می کند تا شعر نیز در مجموعه های خانواده ، ورزش و هنرهای دیگر
جایگاه خود را نشان دهد و ضمن حذف بعضی علامت سوال ها احتمالا سوالات تازه ای را
برای خوانندگان ایجاد می کند و ظاهرا جای اشکالی هم نمی تواند باشد. آنچه مورد
تردید است و جای سوال دارد شعر رسانه ای متناسب با خواست مخاطبین رسانه است.
خصوصیات
شعر رسانه ای
رسانه ها
معمولا به دلیل شناختی که از طیف مخاطبین و خوانندگان خود دارند خوراک مناسبی تهیه
و منتشر می کنند و این موضوع در بین مطبوعات ما رایج و پذیرفته شده است.
مثلا اگر در
یک مقطع زمانی بخشی از جامعه، بنا به هر دلیلی، به سمت رنگ یا گونه فرهنگی خاص و
یا حتی نوع تربیت فرهنگی در خانواده ها، الگوهای ویژه گویشی، پوشش و مصرف و ... متمایل
شود، این نشریات نیز به آن دامن زده تا جایگاه خود را در بین مخاطبان از دست ندهند
و ممکن است شعر را هم در همین راستا با شکل و زبان و موضوع و محتوای خاص بپذیرند و
شعر در این محیط باید خود را به حد و اندازه های یک «مد» تنزل دهد!
اما به نظر
می رسد یک جریان مدعی تحت عنوان ساده نویسی به شعر رسانه ای دامن زده و البته از
این رهگذر چیزی عاید شعر نخواهد شد و بهتر است در کار رسانه ای دوستانی که در این
حوزه فعال ترند، ذائقه های مخاطبین را به سمت بالا بردن توقع از ادبیات بکشانند. این
وضعیت موجب رضایت و پیشبرد آثار امروز خواهد شد و تلاش برای پایین کشیدن فتیله شعر
برای همسان سازی ره به جایی نخواهد برد چرا که شعر پیشرو باعث تقویت ذائقه مخاطب
شده و تلاش برای جلورفت ادبیات را در جامعه ایرانی مختل نخواهد. کرد.
در آخر پیش نهاد می کنم دوستان حوزه شعر همراه با درج آثارشان سعی کنند تحلیل ها و
خوانش هایی را ارائه دهند تا مخاطبین و خوانندگان به سمت شناخت بیشتر از شعر امروز
پیش رفته و از سهل انگاری پرهیز کنند.
عبدالحسین فخرائی
۳۰ شهريور ۱۳۸۷
« . . . » ازآنچه فکر به آن راهش را کج نمی کند کج کلاه خان ها دوره اشان را تمام کردند من که نباید فسیل می شدم گاهی باید از دکه کمی اعتماد ملی را ورق بزنم بزنم به تخته که دکان باز کرده ام برای اراجیفی که به تن من نرفت . مو در آورد زبانم از گلوی تازه ی این حرف / جای ِحرف دارد یک نعلبکی وارو نمی شود روی فنجان ِ تنبلی که جُنب نمی خورد بوشهر بوشهر ! بکوب بر طبلی که صدای ِ بخشوی ما باشد ( دور آخر میکرفون از نفس افتاد ...صف ها سکندری خوردند ) فال ِ قهوه ام را اس ام اس کن راه شیراز برای تو دور است نازنین ! گوش می دهم به باد ِ کوس که آمده است و نمی رود. نازنین ! هوای مرا داشته آسمان ِ پیسی که نم پس نمی دهد به من چه؟ نازنین ! دست تکان می دهم برای ِ ابرها که رد شدند بدون تقلب امتحان آخر حواس ِ گنجکشک ها را نیز پرانده سنگ ها از مد افتاده اند روی پلی که فقط ایستاده است سرِ هم نشد جمله ای که آماده کرده بودم خرج کنم اما این در همیشه روی یک پاشنه نمی چرخد/ چرخید؟ پاشنه آشیل من همان که از ناز ِ تو دارم . جنگی در نگرفته !!! بهتراست برگردم سر خانه ی اول ... با جدول های حل شده آب مان توی یک جوب نمی رود سر ِ بزنگاه ادای ِ دین می کنم به پائی که موقع اش نیست نیست که لحظه هایم به بطالت وقت می گیرد با ضرس ِ قاطع می گویم انتهای جاده بریده شد اتوبوس تلوتلو می خورد که بخورد به بغل ِ تصادفی که از سرم گذشت سربازها از سرباز زدن خبر آوردند پرانتز همین طوری باز نگه دار. آش ِ پشت ِ پا ! یک وجب روغن نذر ِ امامزاده ای ( که معجزه نمی کند ) بکنم کجا بریزمت / بریزمت... من مشغولم به آبروئی که جمع است این کلمات به پشت زدن می رسانندم که نیفتم در ناگهان ! چند تا به تا در آستین دارم بهانه نمی آورم آستینم را کوتاه می بینم که پاچه کسی را نگیرد ماری که از زبانم بیرون اوفتاد / افتاد دیگر هان این کف دست ؛ مو ندارد ...بکار!
